European platform for youth centres

Tijdens het Hemelvaartweekend nam Destelheide deel aan het ‘4th European Platform of Youth Centres’ van de Raad van Europa. Dit congres ging door in het pittoreske Brezice in Slovenië in het jeugdcentrum MC, één van de weinige jeugdcentra in Europa die het ‘Quality Label for Youth Centres’ van de Raad van Europa reeds ontvingen. Destelheide kandideert binnenkort ook voor dit Quality Label. Daarnaast was het platform ook een uitgelezen moment om internationale contacten te leggen en samenwerkingen op te starten met andere jeugdcentra in Europa.

‘Quality Label for Youth Centres’ van de Raad van Europa

De Raad van Europa heeft zelf twee grote jeugdcentra, eentje in Straatsburg en eentje in Budapest. Omdat de Raad van Europa niet kon voldoen aan de vraag om ook in andere landen gelijkaardige jeugdcentra uit te bouwen, besloten ze om het ‘Quality Label for Youth Centres’ op te starten en zodoende jeugdcentra die aan de vooropgestelde kwaliteitseisen voldoen te onderscheiden. Het is de European Steering Committee on Youth (CDEJ) die de labels uitreikt. Destelheide kandideert binnenkort voor het ‘Quality Label for Youth Centres’. Deze procedure zal een tijd in beslag nemen. Zo komt er een expertteam van de Raad van Europa op bezoek in het centrum en worden er aanbevelingen gedaan hoe de werking verbeterd kan worden. Na een tweede bezoek van het expertteam kan dan het label uitgereikt worden. Er zijn op dit moment nog maar twee jeugdcentra die het label behaald hebben, nl. MC in Brezice (Slovenië) en Adrasan in Antalya (Turkije). Een tiental andere jeugdcentra doorlopen momenteel de procedure om het label te behalen.

Er zijn vijf basisvoorwaarden waaraan een centrum moet voldoen om aanspraak te maken op het Quality Label: het centrum moet onder een overheid vallen of erdoor gesubsidieerd worden (in het geval van Destelheide: de Vlaamse Overheid), gericht zijn op non-formele educatie binnen de jeugdsector en op een jong publiek, een educatieve dienst hebben die projecten uitwerkt (Dharts), slaapaccomodatie hebben op hetzelfde domein als de werkruimtes, en internationale samenwerkingen in de jeugdsector opzetten (behoort tot de toekomstplannen van Destelheide). Daarnaast zijn er nog tien andere criteria waaraan een jeugdcentrum moet voldoen. Deze hebben voornamelijk te maken met de waarden die de Raad van Europa vooropstelt: een kwalitatieve en veilige omgeving bieden voor jongeren, hen inspraak verlenen in de organisatie en de projecten, en het (inter)nationale jeugdbeleid mee opvolgen, beïnvloeden en communiceren.

‘European Platform for Youth Centres’ van de Raad van Europa

De jeugdcentra die zich kandidaat stellen voor het Quality Label komen jaarlijks samen in het ‘European Platform for Youth Centres’, dat momenteel zijn vierde editie beleefde. Hier worden de jeugdcentra aan elkaar voorgesteld, presentaties gehouden over interessante onderwerpen (vb. lokale inbedding, werken met vrijwilligers, evaluatiemethodieken door de bezoekers etc.) en good practices uitgewisseld. Dit platform is een uitgelezen mogelijkheid om samenwerkingen op te starten met andere centra. Directeur Guy Uyttebroeck van Destelheide was twee jaar geleden aanwezig op het tweede European Platform. Op dit vierde European Platform legde Destelheide interessante contacten met La Marlagne (het Destelheide van Wallonië, zeg maar) en Hollenfels in Luxemburg. Wederzijdse bezoeken aan de centra staan op het programma en er wordt gekeken hoe we in de toekomst kunnen samenwerken: met La Marlagne voornamelijk wat betreft de artiest-in-huis-werking die zij ook hebben, met Hollenfels over hun jarenlange expertise in kunst in de publieke ruimte en land art. Het vijfde ‘European Platform for Youth Centres’ vindt volgend jaar plaats in jeugdcentrum Villa Elba in Kokkola (Finland). Ook andere Vlaamse of Belgische jeugdcentra zijn daar op uitgenodigd.

Enkele bevindingen op het ‘European Platform for Youth Centres’:

Destelheide behoort op Europees niveau tot de grotere jeugdcentra, zowel op het vlak van werkruimtes, slaapaccommodatie, aantal be­zoekers als aantal werknemers. Hoewel in de meeste centra de pedagogische staf één derde tot de helft van het aantal werkne­mers betreft, is dat in Destelheide slechts 1,5 VTE.

De meeste andere jeugdcentra in het platform focussen voornamelijk op natuureducatie en vormingen omtrent burgerschap, waarbij ze bv. ook lokale inspraaktrajecten opzetten of aan beleidsbeïnvloeding doen. De focus van Destelheide op creatieve vorming levert ons een unieke positie op binnen deze groep. Enkel La Marlagne in Wallo­nië is op een soortgelijke manier met kunst- en cultuureducatie bezig.

In buitenlandse jeugdcentra worden functies die bij ons over meerdere organisaties en instituten verspreid zijn, vaak tegelijk en op dezelfde plaats uitgeoefend. Zo combineren de meeste van de aan-wezige jeugdcentra taken die bij ons zouden behoren tot een jeugddienst, jongerenadviescentrum, jeugdraad, jeugdherberg, cultuurcentrum of sportcentrum. Vaak organiseren de centra ook zelf kampen, cursussen, speelpleinen, concerten, fuiven,… De buitenlandse centra zijn vaak beter dan Destelheide te catalogiseren als ‘jeugdculturele zone’ (om de term van bij ons te gebruiken) door een combinatie van de bovenstaande activiteiten die ze doen. In Vlaanderen is er een bloeiende socio-culturele en jeugdsector die door de jaren heen sterk uitgebouwd is. Dit verklaart mede waarom Destelheide vooral een receptief centrum is, met maar een beperkte eigen programmatie. Andere jeugdcentra zetten actief zelf meerdere projecten op en coördineren dus verschillende functies.

In vergelijking met Destelheide, dat een groen eiland is in Dworp, spelen de andere jeugdcentra in het platform veel meer in op een lokale context. Ze zijn vaker open centra waar niet alleen groepen maar ook individuele bezoekers welkom zijn, o.a. door de verschillende activitei­ten die ze organiseren.

De buitenlandse jeugdcentra wer­ken ook vaker met vrijwilligers. Dikwijls coördineren zij het lokaleEVS-luik (European Voluntary Service) binnen het Youth in Action-programma van de Europese Unie, waardoor ze buitenlandse vrijwilli­gers mee in hun werking betrekken. In de Hoge Rielen hebben ze hier ook reeds positieve ervaringen mee. In Destelheide zoeken we momenteel uit wat vrijwilligers voor onze wer­king zouden kunnen betekenen.

De meeste jeugdcentra maken deel uit van een nationaal netwerk van jeugdcentra, dat hen rechtstreeks ondersteunt en vaak een zelfstan­dige organisatie is of deel uitmaakt van een overheid. Bij ons bestaat zoiets niet. Er is geen georgani­seerd overleg tussen de verschil­lende jeugdcentra die er in Vlaan­deren zijn, laat staan dat we weten wat er gebeurt over de taalgrens in Wallonië – die slechts enkele kilo­meters van Dworp verwijderd ligt. Misschien is het een optie voor onze overheid om een dergelijk netwerk over alle overheden heen, ook in België te installeren.

Filip Tielens