Expo Erik Nagels: Soundtrack van een schilder

© Barbara Jovanovic

De zachte stem van jazz-legendes, rauw gitaargeluid, de weemoedige klank van de mondharmonica… Met expressieve penseelstreken en een intuïtief kleurgebruik vat schilder Erik Nagels in zijn portretten de zinderende energie van de muzikanten van wie de klanken zijn atelier vullen. DHarts sprak met de schilder over zijn voorliefde voor de blues, de Griekse betekenis van “euforie” en het gebruik van “vieze kleuren.

 

 

Beste Erik Nagels, je schildert al van kleins af aan. Welke momenten hebben je carrière vorm gegeven?

Ik heb in mijn leven veel zijwegen bewandeld voor ik bij de beeldende kunst uitkwam, maar schilderen heeft mij altijd gefascineerd. Ik herinner me een specifiek moment in het huis van James Ensor in Oostende. Ik was zes en kon mijn ogen niet afhouden van alle tekeningen die er ophingen: geraamtes, maskers… Het sprak tot mijn verbeelding.

Tien jaar later bezocht ik in Londen een tentoonstelling van Rembrandt. Ik stond in een ronde zaal waar vanaf de wand tientallen zelfportretten van de kunstenaar mij aankeken. Dat was het moment waarop ik Rembrandt wou worden (lacht).

Je expo in Destelheide heet “Soundtrack van een schilder”. Wat is de band tussen jouw schilderkunst en muziek?

Als ik muziek opzet in mijn atelier is dat geen achtergrondgeluid. Er treedt een speciaal soort wisselwerking op tussen de muziek en mij terwijl ik schilder. De klanken bepalen mijn kleurkeuze en het ritme stuurt mijn toetsvoering: bij een portret van blueslegende BBKing is die eerder kort en ruw, bij Jacques Brel net heel vloeiend. Ik begin nooit met een vooraf bepaald idee, ik probeer zo weinig mogelijk na te denken en zoveel mogelijk te voelen. Het portret ontstaat uit die dialoog met de muziek.

We zien portretten van Cesaria Evora, Tom Waits, Nina Hagen… een brede muziekkeuze! Waarom kies je net voor deze muzikanten?

De keuze om net deze muzikanten te portretteren is zeer persoonlijk. Elke muzikant die ik afbeeld zit dicht bij mijn ziel. Ik kies er ook bewust voor om sommige van deze portretten in te kaderen. Op die manier doen deze werken denken aan bekende statieportretten. Dit is echter geen overzicht van wie invloedrijk is in de muziekgeschiedenis, maar eerder een selectie van die artiesten die voor mij van belang zijn.

 

De keuze om net deze muzikanten te portretteren is zeer persoonlijk.
Elke muzikant die ik afbeeld zit dicht bij mijn ziel.

 

 

De portretten zijn vaak in close-up geschilderd: elke rimpel, elk sproetje is  zichtbaar.

De huid fascineert mij enorm. Zeker de oude, verweerde huid van een persoon. Het vormt de drager van iemands leven. Je kan er van aflezen hoe iemand geleefd heeft en welke de kwetsuren hij heeft opgelopen.

Het woord “euforie”, in de Griekse betekenis van “de kunst van het goed dragen”, vormt een kerngedachte in mijn werk. Hoe iets het leven heeft gedragen en verdragen en hoe het daar sterk in is gebleven, dat wil ik vatten in mijn schilderijen.

Naast de vele details valt ook de kleurkeuze heel erg op.

Mijn vrienden noemen mij “de koning van de vieze kleuren”. Ik hou van gedempte kleuren, gemengde kleuren, kleuren die op het eerste zicht vuil zijn, maar geleefd hebben. Mijn kleurgebruik sluit zo heel erg aan bij mijn fascinatie voor de verweerde huid van de werkelijkheid.

In mijn schilderijen komen deze vergane kleuren tot leven door ze te contrasteren met andere tonen. Die combinaties vinden is een werk van grote concentratie en jarenlange studie en praktijk. Daar denk ik niet meer over na.

Onze maatschappij wordt overspoeld door zelfportretten die druk op de sociale media worden gedeeld. Hoe verhoudt jouw werk zich hier tegenover?

Ik maak een onderscheid tussen beelden die bedoeld zijn om snel geconsumeerd te worden en meer gelaagde beelden. Er kruipt tijd in het maken van mijn portretten en ik schilder ze met veel gevoel. Wanneer je mijn werk  bekijkt, moet je de tijd nemen, maar het blijft je wel telkens opnieuw raken.

 

Wanneer je mijn portretten bekijkt, moet je de tijd nemen,

maar ze blijven je wel telkens opnieuw raken.

 

 

Wat is voor jou een goed portret?

Een goed portret geeft weer hoe iemand is, inclusief kwetsbaarheden. Ik probeer steeds iemand te schilderen op het moment wanneer men zich niet bewust is van de camera. Dan is iemand het meest authentiek. Een goed portret schetst de binnenkant van
iemand en niet de buitenkant.

Je exposeert vanaf maart in Destelheide, maar dat is niet de eerste keer dat je hier komt. Wat bracht je in het verleden naar deze plek?

In het begin van mijn carrière als leerkracht beeldende kunst richtte ik samen met enkele vrienden De Kolk op. Dat was één van de eerste kunsteducatieve organisaties en Destelheide was onze uitvalsbasis. We onderzochten hoe je creativiteit bij jongeren kon stimuleren en ontwikkelden verschillende methodieken hierover. Ik heb in die periode ontzettend veel geleerd van mijn collega’s,
zowel in onze praktijk als uit onze gesprekken in de bar van Destelheide (lacht).

 

Wel Erik, welkom terug !

 VERNISSAGE OP 2 MAART OM 20.00 IN DE INKOMHAL VAN DESTELHEIDE.
 

 

 

 

 De expo van Erik Nagels is te zien van 2 maart tot 15 juni 2018
in de inkomhalvan Destelheide, tijdens de openingstijden
.

 

 

 

 

 Wil je graag met je klas of groep aan de slag rond deze tentoonstelling? Vraag een begeleide rondleiding aan
 bij DHarts, de kunsteducatieve dienst van Destelheide.